Trong hoạt động xác minh, nhiều khách hàng đặt câu hỏi: “Nếu muốn biết một người thường đi đâu, gặp ai, thám tử có được lắp thiết bị định vị lên xe của người đó để theo dõi không?”
Đây là vấn đề cần đặc biệt thận trọng. Việc gắn thiết bị theo dõi lên phương tiện có thể tạo ra dữ liệu về vị trí, hành trình và thói quen di chuyển của một người. Vì vậy, không thể mặc nhiên cho rằng thám tử được quyền lắp thiết bị định vị lên bất kỳ chiếc xe nào chỉ vì khách hàng yêu cầu.
Từ ngày 01/01/2026, Việt Nam áp dụng Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 và Nghị định 356/2025/NĐ-CP, đặt ra khuôn khổ mới đối với việc thu thập, xử lý và sử dụng dữ liệu cá nhân.
1. Thám tử không có quyền đặc biệt để gắn thiết bị lên xe của người khác
Trước hết cần hiểu rằng, việc cung cấp dịch vụ thám tử không đồng nghĩa với việc người thực hiện dịch vụ được trao quyền như cơ quan điều tra hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Thám tử có thể thực hiện các hoạt động xác minh theo phạm vi dịch vụ hợp pháp mà khách hàng yêu cầu, nhưng không vì mục đích điều tra tư nhân mà được tự ý xâm phạm quyền riêng tư, tài sản hoặc dữ liệu cá nhân của người khác.
Hiến pháp năm 2013 quy định mọi người có quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình; thông tin liên quan được pháp luật bảo đảm an toàn. Hiến pháp cũng bảo vệ bí mật thư tín, điện thoại và các hình thức trao đổi thông tin riêng tư khác.
Do đó, câu hỏi không đơn giản là “thiết bị định vị có sử dụng được hay không”, mà quan trọng hơn là ai có quyền sử dụng, đặt trên phương tiện nào, thu thập dữ liệu của ai và dựa trên căn cứ pháp lý nào.
2. Vì sao thiết bị định vị lại liên quan đến quyền riêng tư?
Một thiết bị định vị có thể ghi nhận nhiều thông tin như:
- Vị trí của phương tiện;
- Thời gian di chuyển;
- Lộ trình;
- Những địa điểm phương tiện thường xuyên xuất hiện;
- Tần suất di chuyển;
- Thói quen đi lại;
- Khoảng thời gian phương tiện dừng hoặc đỗ.
Khi những dữ liệu này gắn với một cá nhân có thể xác định được, việc thu thập và xử lý chúng có thể liên quan trực tiếp đến dữ liệu cá nhân và quyền riêng tư.
Đây là lý do không nên nhìn nhận thiết bị GPS đơn thuần là một món thiết bị kỹ thuật. Cách thức sử dụng thiết bị và dữ liệu thu được mới là vấn đề pháp lý quan trọng.
Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 đã có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, trong đó quy định về nguyên tắc và điều kiện xử lý dữ liệu cá nhân.
3. Nếu chiếc xe thuộc sở hữu của khách hàng thì sao?
Đây là trường hợp cần phân biệt với việc tự ý gắn thiết bị lên xe của người khác.
Ví dụ, một chiếc ô tô thuộc quyền sở hữu hoặc quyền quản lý hợp pháp của khách hàng. Khách hàng có thể muốn quản lý phương tiện của mình, chẳng hạn xe công ty, xe vận tải hoặc xe phục vụ hoạt động kinh doanh.
Trong trường hợp này, việc lắp thiết bị quản lý phương tiện có thể có căn cứ khác với việc bí mật gắn thiết bị lên phương tiện thuộc quyền quản lý của người khác để theo dõi họ.
Tuy nhiên, nếu thiết bị được sử dụng để thu thập dữ liệu về người lái hoặc những cá nhân khác, vẫn cần xem xét các quy định về dữ liệu cá nhân, mục đích xử lý, phạm vi dữ liệu và quyền của những người liên quan.
Vì vậy, “xe của mình” không đồng nghĩa với “muốn thu thập mọi thông tin về bất kỳ người nào sử dụng xe cũng được”.
4. Nếu là xe của vợ hoặc chồng thì có được tự ý lắp không?
Đây là tình huống thường xuất hiện trong các vụ việc nghi ngờ ngoại tình.
Chẳng hạn, một người thuê thám tử và yêu cầu:
“Hãy bí mật lắp GPS vào xe của chồng tôi để biết anh ấy đi đâu.”
Hoặc:
“Xe đứng tên tôi nhưng chồng tôi đang sử dụng, tôi muốn theo dõi toàn bộ hành trình.”
Những trường hợp này không nên được xem là đương nhiên hợp pháp chỉ vì hai người có quan hệ vợ chồng hoặc chiếc xe có liên quan đến tài sản chung.
Quyền về đời sống riêng tư vẫn được pháp luật bảo vệ. Bộ luật Dân sự năm 2015 cũng quy định về quyền đối với đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình.
Do đó, khi tiếp nhận yêu cầu, đơn vị cung cấp dịch vụ cần đánh giá cụ thể căn cứ, mục đích và phương thức thực hiện thay vì chỉ thực hiện yêu cầu của khách hàng một cách máy móc.
5. Thám tử có thể theo dõi phương tiện bằng cách khác không?
Có sự khác biệt giữa quan sát, xác minh bằng phương pháp phù hợp và bí mật cài đặt thiết bị để thu thập dữ liệu liên tục.
Trong một vụ việc, hoạt động xác minh có thể bao gồm việc ghi nhận những thông tin có thể thu thập một cách hợp pháp, chẳng hạn:
- Xác minh thông tin từ nguồn công khai;
- Quan sát các hoạt động diễn ra tại nơi công cộng trong phạm vi pháp luật cho phép;
- Xác minh lịch trình theo thông tin khách hàng cung cấp;
- Thu thập tài liệu do khách hàng hoặc người có quyền cung cấp;
- Lập báo cáo về những thông tin đã được xác minh.
Điều quan trọng là phương thức thực hiện phải tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của những người liên quan.
6. Không nên nhầm thiết bị định vị với quyền điều tra của cơ quan nhà nước
Một số người cho rằng vì cơ quan chức năng có thể sử dụng các biện pháp nghiệp vụ trong những trường hợp nhất định nên thám tử tư cũng có thể làm tương tự.
Đây là cách hiểu không chính xác.
Cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện hoạt động điều tra, thu thập thông tin theo những quy định pháp luật và trình tự riêng. Trong khi đó, thám tử tư không mặc nhiên có các quyền hạn tố tụng hoặc quyền nghiệp vụ đặc biệt như cơ quan tiến hành tố tụng.
Vì vậy, việc thuê dịch vụ tư nhân không thể biến một hành vi vốn cần căn cứ pháp luật thành hành vi hợp pháp chỉ vì khách hàng trả tiền cho dịch vụ.
7. Nếu khách hàng yêu cầu lắp GPS, thám tử nên xử lý thế nào?
Một đơn vị dịch vụ chuyên nghiệp nên làm rõ ít nhất các vấn đề:
Thứ nhất, phương tiện thuộc quyền quản lý của ai?
Cần xác định khách hàng có quyền hợp pháp đối với phương tiện hay không.
Thứ hai, mục đích thu thập thông tin là gì?
Mục đích càng cụ thể thì càng dễ đánh giá phương thức thực hiện có phù hợp hay không.
Thứ ba, dữ liệu thu được thuộc về ai và được sử dụng như thế nào?
Thông tin về vị trí, hành trình có thể liên quan đến đời sống riêng tư và dữ liệu cá nhân.
Thứ tư, dữ liệu được lưu giữ trong bao lâu?
Không nên thu thập và lưu giữ thông tin vượt quá nhu cầu hợp pháp.
Thứ năm, ai được tiếp cận kết quả?
Thông tin điều tra không nên tùy tiện chuyển cho người không có quyền hoặc sử dụng vào mục đích khác với mục đích ban đầu.
8. Tự ý gắn thiết bị lên xe có thể gây ra những rủi ro gì?
Rủi ro không chỉ nằm ở vấn đề dân sự.
Nếu hành vi thu thập, sử dụng hoặc tiết lộ thông tin xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của người khác, tùy tính chất và hậu quả, người thực hiện có thể phải đối mặt với các trách nhiệm pháp lý tương ứng.
Hiến pháp quy định rõ mọi người phải tôn trọng quyền của người khác và việc thực hiện quyền của mình không được xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người khác.
Bên cạnh đó, từ năm 2026, việc xử lý dữ liệu cá nhân còn chịu sự điều chỉnh của Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân và Nghị định 356/2025/NĐ-CP.
Vì vậy, việc sử dụng thiết bị công nghệ để thu thập thông tin không nên được thực hiện theo kiểu “khách hàng yêu cầu thì cứ làm”.
9. Khách hàng nên lựa chọn dịch vụ thám tử như thế nào?
Khi thuê dịch vụ xác minh, khách hàng nên hỏi rõ:
- Đơn vị sử dụng phương pháp thu thập thông tin nào?
- Có cam kết tuân thủ pháp luật hay không?
- Thông tin khách hàng được bảo mật như thế nào?
- Hồ sơ, hình ảnh, video và dữ liệu được lưu giữ ra sao?
- Có cung cấp thông tin cho bên thứ ba hay không?
- Nếu phương pháp khách hàng yêu cầu có nguy cơ xâm phạm quyền riêng tư thì đơn vị có từ chối hay đề xuất phương án khác không?
Một dịch vụ chuyên nghiệp không chỉ thể hiện ở khả năng tìm kiếm thông tin mà còn ở cách bảo vệ thông tin của khách hàng và tôn trọng quyền của người bị xác minh.
10. Kết luận
Vậy thám tử có được lắp thiết bị theo dõi lên xe của người khác không?
Câu trả lời không nên hiểu đơn giản là “có” hoặc “không” trong mọi trường hợp. Việc bí mật gắn thiết bị theo dõi lên phương tiện của người khác để thu thập dữ liệu về vị trí, hành trình có thể liên quan trực tiếp đến quyền riêng tư và dữ liệu cá nhân, nên phải có căn cứ pháp lý phù hợp và được xem xét theo từng trường hợp cụ thể.
Thám tử không có quyền đặc biệt để tùy ý xâm nhập, can thiệp vào phương tiện hoặc bí mật thu thập dữ liệu của người khác chỉ vì được khách hàng thuê.
Đặc biệt từ 01/01/2026, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 đã có hiệu lực, cùng với Nghị định 356/2025/NĐ-CP hướng dẫn thi hành, khiến vấn đề thu thập và xử lý dữ liệu cá nhân cần được chú trọng hơn trong các hoạt động xác minh tư nhân.
Công ty Thám tử VDT hướng tới việc thực hiện dịch vụ xác minh trên cơ sở bảo mật thông tin, tôn trọng quyền riêng tư và lựa chọn phương thức phù hợp với quy định pháp luật. Với những yêu cầu có nguy cơ xâm phạm quyền của người khác, khách hàng nên được tư vấn trước về phương án và giới hạn pháp lý thay vì tự ý sử dụng thiết bị theo dõi.
